Honorowe wyróżnienie ?Platan?

? Jeżeli zaś nasze dni wypełniają uczynki zwyczajne,
w których ciągle samo wnętrze czynu nieodstępny przesłania gest,
to jednak żywimy tę pewność, że kiedyś gest ów odpadnie,
a zostanie w uczynkach naszych tylko to, co
naprawdę jest"

/Karol Wojtyła 1952/

 

O metaforycznym znaczeniu honorowego wyróżnienia

?Platan 200?"

 

  Bardzo ?czytelne" wydają się w naszej kulturze europejskiej i narodowej - tej bliżej nieba i zarówno bliżej ziemi tworzonej - metafory zestawiającej ?świat człowieka" ze ?światem drzew". Nawet język codzienny nie może się bez nich obejść. Mówimy np. ?silny jak dąb"; ?wysmukła jak topola" czy ?drży jak osika". Pod dębami Mamre Abraham miał spotkać się z Bogiem, a pod kaliną, jaworem, jarzębiną spotykają się utrwaleni w ludowej piosence zakochani...

W biografiach ludzi z różnych kulturowo ?światów" umieszcza się często anegdoty takie jak ta, którą przypomniał ks. Jan Twardowski: Wacław Nałkowski był genialnym nauczycielem. (...) Po lasach i polach oprowadzał mnie tak, jak innych oprowadza się po muzeach. (...) Spotkane drzewo witał po łacinie i po polsku, zdejmując przed nim kapelusz. (...) Kiedy nie wiedziałem, że jarzębina potrafi wyżywić całe stado ptaków i opóźnić ich odlot, powiedział: ?- jak ty sobie dasz radę w życiu? Przecież nawet na jarzębinie się nie znasz. Radził mi: ?-nie pisz o ludziach, tylko o drzewach".

Łatwo odwrócić sytuację: ludzie odchodzą, a drzewa nadal ?opowiadają" ich historię. Specyficzną dyscypliną sztuki jest projektowanie parków. Architekt parku nie ma właściwie szans na cieszenie się swym dziełem, gdyż pełnię osiąga ono po latach, często także pozostaje bezimienne. Ale jakby dla rekompensaty drzewa i ozdobne krzewy nierzadko przeżywają rezydencje, których miały być tylko ozdobą i są praktycznie niezniszczalne.

W Kozach wokół pustego gniazda rodowego Czeczów również powstało dzieło architektury parkowej. I tu przed pałacem rozkłada malowniczo o każdej porze roku mocne konary, jakby ponad czasem, platan. Platan nazywany jest drzewem Sokratesa; starożytny historyk Herodot zanotował też, że perski król Kserkses, zachwycony, zatrzymał swe wojsko maszerujące przeciw Grekom, by z szacunkiem pokłonić się drzewu, właśnie platanowi. W kulturze Europy i Azji platan uważany był za strażnika władców, ale ważniejszą wydaje się funkcja opiekuna - ze względu na duży cień - wioskowych źródeł lub studni. I co też ciekawe - symbolizuje równowagę przeciwieństw, w czym przypomina Drzewo Życia.

W przesłaniu honorowego wyróżnienia ? Platan 200..." zawiera się to właśnie bogactwo znaczeń, przypisywanych drzewu, którym można objąć bogactwo zainteresowań, pracy, do­świad­czeń, mądrości, ról i talentów ludzi. Drzewa, jak tutejszy platan, mimo zmienności losów ludzi, są. A ludzi trzeba ocalać we wdzięcznej pamięci, by nie minęli, biorąc przykład z parkowych drzew, utrwalających odbicie duszy architekta.

 Alina Nowak

xxx

 Lista nagrodzonych honorowym wyróżnieniem ?Platan 2007": ks. prof. Borutka Tadeusz, Boehn Bogumiła, Boroń Stanisława, Drożdż Andrzej, Hałat Dorota, Hałat Grzegorz, Hałat Krystyna, Kinecki Stanisław, Kurzyńska Urszula, Kliś Danuta, Mosz Monika, Skoczylas Władysław, Sochacki Jerzy, Stanclik Bronisława, Włodyga Janina, Wolnicki Jan, Wróbel Stanisław, Zuber Stanisław.

 

Lista nagrodzonych honorowym wyróżnieniem ?Platan 2008": Jurzak Alicja, prof. dr hab. Jędrzejko Krzysztof, Morawski Bartosz, Kasperek Stanisław, Frączkiewicz Dariusz.

 

Lista nagrodzonych honorowym wyróżnieniem ?Platan 2009": Irena Droździk, Halina Kozieł, Marta Tylza-Janosz, Władysław Bech, Jan Oczko, Tadeusz Manda, Jan Sztafiński, Zbigniew Komędera.

 

Lista nagrodzonych honorowym wyróżnieniem ?Platan 2010": Emilia Kućka, Fryderyk Honkisz, Bartłomiej Jurzak, Krzysztof Sporysz.

 

Wyróżnienie ?Platan 2011? otrzymała p. Kazimiera Sołczykiewicz-Kowalska.

 

Wyróżnienie ?Platan 2012? otrzymali: Alina Nowak i Miłosz Zelek.

 

Wyróżnienie "Platan 2013" otrzymali: Bartłomiej Hałat i Patryk Oczko.

Szablon TMHiZK by Daniel Malarz & a4joomla